Çürükeynesil Tarihi -1

ÇÜRÜKEYNESİL TARİHÇİĞİ - BÖLÜM 1

ÖNSÖZ

Köyümüz Sağlık Köyü, 1940 yılında Çürükeynesil Köyü’nün ikiye ayrılmasıyla biri Maksutlu Köyü olmak üzere oluşturulan bir köydür. Köyümüzden daha sonraları Yeşiltepe Mahallesi, Cillioğlu Mahallesi ayrılarak yeni mahalle adını almışlardır. Daha sonraları Aydınlık evler Mahallesi de Yeşiltepe Mahallesi’nden ayrılarak yeni mahalle statüsüne kavuşmuştur. Ayrıca Köyümüzün mahallesi olan Kilise Beleni ne hikmetse 2009 yılında geçen kadastro çalışması sırasında Haydarlı Köyü sınırları içersinde gösterilerek, köyümüzden koparılmıştır. Bunun yanı sıra Maksutlu Köyü’nün Mahallesi durumunda olan Abbaslı Mahallesi ise 2009 yılı kadastro çalışması sırasında Köyümüzün yeni mahallesi olma onuruna erişmişlerdir. Maksutlu Köyü’nün bir mahallesi iken Gültepe Köyü’nün yeni mahallesi olan Maksutlu Kandahor da Maksutlu Köyü’nden ayrılmıştır.

 

Köyümüzün, yöremizin kayıtlarını ihtiva eden en eski yazılı kaynak 1486 tarihli vergi defteridir. Bu tarihte köyümüzün adı, vergi defterlerinde Eynesi adıyla geçmektedir. Daha sonraları Çürükeynesi, Çürüklü ve Çürükeynesil isimleriyle geçmektedir. Bu gün bazı yaşlılarımızca söylenen Çörek iyisi, Çürük iynesi gibi isimler hiçbir resmi kayıtlarda bulunmayan rivayet söylencelerinden ibarettir.

Daha önceleri köy sitemizde ki bir yazıda Çürükeynesil tarihini tarihçilere bırakarak Çürükeynesil Tarihçiğini yazacağımı belirtmiştim. Merhum yaşlılardan dinlediğim, belleğimde ki birikimlerime Profesör Dr Faruk Sümer, Araştırmacı Tarihçi yazar Ayhan Yüksel ve Mehmet Fatsa’nın yazılı eser ve kitaplarından faydalandım. Ayrıca Giresun Tarihi, Trabzon Tarihi Görele Tarihi, Tirebolu Tarihi, Kürtün ve Gümüşhane Tarihi ile ilgili yazılı kaynakları araştırdım ve köyümüzle ilgili gerekli notları aldım.

Hayrettin Günay, Murat Mehmet Uğurlu, Bünyamin Nami Tonka, Salih Kırtorun gibi değerli araştırmacı yazarlarımızın yazılarından yararlandım. Giresun Musiki Cemiyeti tarafından 15 Temmuz 2011 Cuma günü akşamı Giresun İl Özel İdaresi Kültür Merkezinde köyümüzün yetiştirdiği bestekar ve güfte yazarı Ahmet Kaçar’a düzenlenen 70 inci sanat yılında Ahmet Kaçar’a saygı gecesinde araştırmacı yazar tarihçi Ayhan Yüksel Hocamla tanışmam, O’n dan tarihi araştırmalarını Çürükeynesil tarihçiğinde kullanabilir miyim diye izin istemem ve O’nun isim ve kaynak göstererek izin vermesi ise ayrıca benim için çok büyük bir mutluluktu. Kendisi bana tüm yaşlılarla konuşmamı, söylenenleri not almamı, yazarken ise doğru olduğuna inandığım bilgileri yazmamı söyledi. Sakın ha! Konuşana senin verdiğin bilgiler yanlış diye de söylenme diye tembihledi.

Köyümüzle ilgili tarihi bilgileri önce siz değerli site sakinleriyle paylaşayım istedim. Sizlerinde elinde olan belgeye dayalı bilgileri de Çürükeynesil Tarihçiğine aktarmış oluruz. Her türlü seviyeli saygılı eleştiriye de açık olduğumu varsa yanlışımız düzeltileceğini de belirtmek isterim. İleride bu bilgileri kitap haline dönüştüreceğimi de ufak bir not düşeyim.

Mevcut olan köyümüzün en eski tarihi eseri kalesidir. Körgıran da olan bu kale İnanca Köyü ve Karadere Köyü başında olan kaleyle birlikte Persler zamanında yapılmış olması kuvvetle muhtemeldir. İnsanlar ateş yakarak gelecek tehlikeyi dumanla birbirlerine haber vermişlerdir. Bu kaleler haberleşme amaçlı kullanılmıştır. Yöremizde Perslerle Rumların kültürlerinin ilginç bir kaynaşması yaşanmıştır. Köyümüzde 1461 yılı Trabzon ve yöresinin fethine kadar Rumlar yaşamıştır. Rumların yaşadıkları Gavur yeri, Kilise beleni gibi yer adlarıyla ve bu günkü bahçelerimizde bulunan şarap yapımında kullanılan Şırana küplerinden anlıyoruz. Trabzon’un fethinden sonra yöreye Çepnilerin gelmesiyle Rumların köyleri terk ettiğini görüyoruz. 1486 tarihli vergi defterinde köyümüzün adı, Müslüman Türk köyü diye geçiyor.

Köyümüz tarihten beri, Kürtün, Vakfıkebir, Tirebolu ve Görele ilçeleri idari yapısı içersinde yer almıştır. Köyümüz Eynesi Çömlekçi Deresi ile Elegü (Görele) Deresi’nin arasıdır. Bu günkü Bozcaali mahallesi, Haydarlı Köyü, Bahçelievler Mahallesi, Tepebaşı Mahallesi, Ünlüce Mahallesi ve Karadere Köyü Eynesi Köyü sınırları içersindedir.

Çürükeynesil Köyü ise Kuyumcu Deresi ile Görele Deresi arasında Hebüllü Yolu’nun bize bakan tarafı, Tepebaşı Mahallesi’nin Osman Gıranı mahallesi, Devge yolu Karadere Köyü, bu günkü Yeşiltepe Aydınlıkevler, Cillioğlu, Sağlık Köyü, Kilise beleni (Haydarlı Köyü) Maksutlu Köyü ve Maksutlu Kandahor (Gültepe Köyü) dür. Karadere Köyü Çürükeynesil Köyü’nün merasıdır.

Çürükeynesil köyü’nü kuranların ekseriyeti Kürtün Torul ve Gümüşhane yöresinden gelmişlerdir. Topucak ve Karaşeyh Yaylalarımız tarihte Çürükeynesi köyünü kuranların yurdudur, köyüdür. Atalarımızın dedelerimizin yurtları olduğu, Padişah üçüncü Murat Han zamanında 1080 (1584) tarihli fermanda yaylalarımızın sınırları isimleriyle birlikte belirtilmiştir. Yine Milli Kütüphane Başkanlığında bulunan Trabzon Şer’iye mahkemesinin 1843 yılında vermiş olduğu kararda bu iki yaylamızın bize ait olduğu belirtilmektedir. Bununla ilgili belgeli bilgileri Köyümüzün tarihçiği yaylalarımız bölümünde detaylı olarak yazılmış olup sizlerle paylaşılacaktır. (Osmanlıca orjinali mevcut olup, Dr. Muharrem Bayar Osmanlıca Mütercim 10 Haziran 2011 Bolvadin de çevirisi yaptırılmış olup, Hayrettin Günay Bu günkü Türkçeye çevirmiştir ).

Yine yaylalarımızla ilgili  8.7. 1937 arazi tahrir defterinde 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107 tahrir no da 9 Çürükeynesillinin ödediği toplam 282 lira ekin vergisi, ayrıca 108 tahrir noda 14 Çürükeynesillinin ödediği 900 lira yaylak- otlak vergisi kayıtlarda belgeli olarak mevcuttur. Yaylak otlak alanı 45 hektar olup ( 450 dönüm ), ekin alanı ise 141 ar ( 14.100 metre kare ) dır. 23 kişinin adları mevcut olup yaylalar bölümünde tarihi belgelerle sizlerle paylaşılacaktır.

Şu an Maksutlu Köyü sınırları içersinde bulunan Mehmet Sefer Usta Amca ya ait arazi üzerinde bulunan Dikmetaş Şehitliği ile ilgili yapılan çalışmaları 09.12.2010 tarihli müze müdürlüğünün hazırlamış olduğu 18 sayfalık raporda Çürükeynesil tarihçiğinde sizlerle paylaşılacaktır. (Hayrettin Günay Dikmetaş Şehitliğinde kazı, Murat Mehmet Uğurlu Şimendiferli saat, Bünyamin Nami Tonga Dikmetaş Şehitlerimiz) , merhum büyüklerimiz Ali Gör Amca’nın bizzat anlatımı ve dinlemiş birisi olarak sizlerle paylaşacağım.

Dursun Çavuşumuzu , Ahmet Kaçarımızı, Birinci Dünya Savaşı Şehidimizi , Dikmetaş şehitlerimizi Çürükeynesilli Bıçkın Horancı Delikanlılarını, Köyümüzün yetiştirdiği, Köyümüz İlkokulu’nda mezun olmuş diplama defterlerinden yıl yıl orijinal belgeleriyle mezun olmuş değerlerimizi Saygı değer hepimizin öğretmeni Ömer Torun Hocamızı ve diğer büyüklerimizi Çürükeynesil Tarihçiğinin sayfalarında sizlerle buluşturmak üzere sabırsızlandığımı da belirtmek isterim.

1861-1906 nikah kayıtlarında 12 Çürükeynesillinin nikah kayıtlarını hep birlikte göreceğiz. 1861 yılında köylülerimizin ödediği vergide ilçemizin üçüncü sırada olduğunu hep birlikte okuyacağız. Değirmen yanında ve Haylu deresi üzerinde yapılan iki adet tarihi kemer köprünün kimler tarafından yaptırıldığını hep birlikte göreceğiz.

Köyümüzün Eynesi adının Çürükeynesiye nasıl dönüştüğünün hikayesini okuyacağız. Eynesi Köyü nerede kuruldu, eynesi de haftada bir gün Pazar nereye kuruluyordu, sonra pazara neden insanlar gelmez oldu. Bu günkü Eynesil İlçesi tarihini köy sitelerinde yazanlar, yazdıkları tarihin bu günkü Çürükeynesil tarihi olduğunu biliyorlar mı? Bu günkü Eynesil ilçesi tarihteki Görele’nin köyü olan İshaklı Köyü’nün merkezidir. Görele de Eynesil Kalesidir. Eynesi ise bu günkü andal dediğimiz çömleksi deresi ile Kuyumcu deresi mıntıkasıdır. Tarihi belgelerle sizlerle gelecek bölümde bunu paylaşacağım.

Çürükeynesil tarihçiğini yazarken, köyümün yaşlılarından büyük destek gördüm. Hepsini dinledim. Merhumları rahmetle anmak hepimizin ortak duygusudur. Hayatta olanlara da uzun ömürler dilerim. Gelecek nesillerce yad edilerek anılırsak ne mutlu bizlere.

 

        ÖZGEÇMİŞİM

1957 yılında Sağlık Köyü’nde doğdum. İlkokulu Sağlık Köyü İlkokulu, Orta okulu Görele Ortaokulu’nda, Liseyi Beşikdüzü Lisesi’nde bitirdim.

Giresun Eğitim Enstitüsü sınıf öğretmenliği bölümünden mezun olarak 1978 yılında Midyat Şenköy İlkokulu’nda sınıf öğretmeni olarak göreve başladım. 1979-1983 Görele Şalaklı Köyü İlkokulu’nda, 1983-1986 Silopi Çalışkan Köyü İlkokulu’nda, 1986-1988 Hopa Güneşli Köyü İlkokulu’nda 1988 yılı Tirebolu Yukarı Boynuyoğun Yukarı Mahalle İlkokulu’nda (3 ay ), 1988-1993 Görele Karadere Köyü İlkokulu’nda, 1993- 1996 Sağlık Köyü İlkokulu’nda ve 1996-2004 Görele İlköğretim okulu’nda sınıf öğretmeni olarak görev yaptım. 2004 Temmuzunda emekli oldum.

Görev yaptığım tüm okullarda yöre halk oyunlarını okul öğrencilerine öğrettim. Halk oyunlarında Görele Horanı, Çürükeynesil Horanı ve Giresun karşılamasını hem oynayan hem öğreten hem öğrettiği ekibe kemençe çalmada hiçbir fedakarlıktan kaçmadım.

 

Şimdi Görele de ve Köyümde emeklilik yaşantımı sürdürüyorum. Görele Folklorunu ve kültürünü özümlemiş birisi olarak, gençlere folklorumuza sahip çıkmalarını Çürük Eynesil Coğrafyası’nda tüm kemençe sanatçılarının merhumlar dahil hepsinin ses kaydı ile Karaman Ağa’nın bir yadigarını da ( kimse de yoktur ) sakladığımı sizlerle paylaşıyorum.

Yorumlar   

0 #1 Şükrü Çoban 08-10-2015 11:28
Ahmet Hocam, bu çalışmalarınızdan dolayı sizi kutluyorum...
Alıntı

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile